Wat op school mag en niet mag, staat in het schoolreglement. Zowel de school als de leerling en de ouders moeten dat reglement naleven.
Ordemaatregel
Straf zonder tuchtprocedure als je de orde of de les stoort, of de regels niet respecteert → waarschuwing, nota, gesprek (met of zonder ouders), werkopdracht, schade betalen of schade herstellen, materiaal bijhouden (bijvoorbeeld GSM), nablijven, strafstudie, tijdelijke verwijdering uit de lessen…
Begeleidende maatregel
Geen straf maar een maatregel zonder tuchtprocedure als je regelmatig de orde verstoort of de regels overtreedt, en de « gewone » straffen lijken niet te helpen. Deze maatregelen moeten je helpen bij het corrigeren van je gedrag → volgkaart, begeleidings-, gedrags- of samenwerkingscontract, herstelgesprekken, Time-out…
Tijdelijke uitsluiting
Tuchtmaatregel na tuchtprocedure wanneer je dingen doet die gevaarlijk zijn voor jezelf of voor anderen. Of omdat je gedrag het bijna onmogelijk maakt om les te krijgen of omdat je de school serieus op stelten zet.
De tijdelijke uitsluiting is één van de zwaarste uitsluiting en dus een uitzonderlijke tuchtmaatregel en kan enkel na een tuchtprocedure. Je mag een tijd de lessen en activiteiten niet volgen. In het lager- en secundair onderwijs is dit min. 1 tot max. 15 lesdagen zonder het weekend bijgeteld. In het deeltijds onderwijs zijn dat max. 21 opeenvolgende dagen, weekends inbegrepen.
De directeur bepaalt of je die dagen wel of niet op school aanwezig moet zijn op school (maar niet in de les). Je ouders kunnen opvang vragen, maar de school is niet verplicht om dit te voorzien.
Bij een tijdelijke uitsluiting is de school niet verplicht om een beroepsprocedure aan te bieden. Sommige scholen doen dit wel. Dan staat de procedure in het schoolreglement.
Preventieve schorsing
Preventieve schorsing is geen tuchtmaatregel, maar wel een « bewarende maatregel » die dient om opnieuw een klimaatvriendelijk onderwijsklimaat te creëren. Tijdens de preventieve schorsing voert de school een tuchtonderzoek en stelt ze een tuchtdossier samen. Op basis van dit tuchtonderzoek beslist de school wel of niet om een tuchtmaatregel (tijdelijke- of definitieve uitsluiting), of een andere maatregel te treffen ten aanzien van de leerling.
Bij een preventieve schorsing, word je onmiddellijk geschorst. Je mag een tijdje niet naar de les in afwachting van de uitkomst van een tuchtonderzoek. In het lager onderwijs is dat max. 5 lesdagen, in het secundair zijn dat max. 10 lesdagen, en in het deeltijds beroepsonderwijs zijn dat 14 opeenvolgende dagen, weekends inbegrepen.
De directeur bepaalt of je die dagen al dan niet aanwezig moet zijn op school (maar wel niet in de les). Opgelet! Tegen een preventieve schorsing kan je niet in beroep gaan. Regels: geen zware straf voor iets kleins, als een kleine straf kan helpen mag de zwaardere straf niet gegeven worden, de school moet jou met Informatie Fiche Nederlandstalig onderwijs respect behandelen, bijvoorbeeld niemand mag zonder jouw toestemming je spullen doorzoeken (alleen de politie kan dat).
Definitieve uitsluiting
De aller zwaarste straf en kan enkel na een tuchtprocedure. Vaak heb je eerder al een aantal andere straffen gehad. Wanneer je definitief wordt uitgesloten ben je niet langer welkom op jouw school.
Wat is een tuchtprocedure? Je krijgt een aangetekende brief waarin staat: wat er is gebeurd (de feiten), dat de school denkt aan een tuchtmaatregel, dat jij en je ouders het tuchtdossier mogen inkijken (recht op inzage en een kopie), dat jij en je ouders worden uitgenodigd op gesprek (met of zonder een vertrouwenspersoon).
Jij en je ouders hebben het recht om « gehoord » te worden. Gesprek met de directeur waarbij jij je verhaal vertelt, je mening geeft, met voorstellen en oplossingen komt. Je mag altijd een vertrouwenspersoon meebrengen.
De directie vraagt het advies van de klassenraad en CLB vooraleer ze een beslissing schriftelijk (aangetekende brief) geven en uitleggen. Pas dan gaat de tuchtmaatregel in en moet je dus thuis blijven.
Niemand mag zonder jouw toestemming je spullen doorzoeken en de school moet je altijd met respect behandelen (geen druk, vernederingen, geweld…).
De school is verplicht om jou de mogelijkheid te geven om in beroep te gaan en om samen met het CLB op zoek te gaan naar een andere school (ze moeten rekening houden met: jouw studiekeuze, afstand school/thuis, onderwijsnet). Let op!! Als je pas eind juni, na je eindexamens wordt uitgesloten dan is het CLB niet verplicht om een andere school te zoeken.
Een andere school mag jou niet weigeren en je tuchtdossier mag niet naar je nieuwe school doorgestuurd worden. Tip!!! Als je school je uitsluit na de paasvakantie, vraag dan eerst of ze een andere school voor je kunnen vinden.
De Beroepsprocedure geeft jou de mogelijkheid om officieel te protesteren tegen de beslissing van de tuchtmaatregel van de school.
Om een beroepsprocedure te starten, moeten je ouders of jij (indien meerderjarig), binnen de drie dagen na ontvangst van de beslissing een aangetekende brief sturen. Leg uit waarom je beroep wil aantekenen, vergeet niet de datum te vermelden en te handtekenen. In het schoolreglement vind je steeds de precieze regels terug hieromtrent, alsook de naam en het adres van het schoolbestuur.
De school stelt een beroepscommissie samen met mensen van de school en buiten de school. Tijdens de beroepscommissie hebben jij (indien meerderjarig) en/of je ouders de kans om je/jullie verhaal te doen en jullie mening te geven. Je kan je steeds laten bijstaan door een vertrouwenspersoon. De beslissing van de beroepscommissie wordt aan de ouders gemotiveerd en schriftelijk (aangetekende brief) meegedeeld binnen de termijn die bepaald is in het schoolreglement. Het schoolbestuur is verplicht de beslissing van de beroepscommissie te aanvaarden.
Bron:
- Onderwijs.Vlaanderen.be - Update september 2026
- Verantwoordelijke uitgever: Marcel Vermeulen, Raadsplein, 1 – 1070 Anderlecht